Via Het WOS, ter plaatse in de school gegeven door Kreakatau


Provincie Limburg
Dienst Welzijn en Gezondheid
Welbevinden Op School
Samen werk maken van meer
WELBEVINDEN
in de klas en op school

 

De WOS-gids

1. Situering

Drie bouwstenen
Deze gids vormt is het derde deel van de Werkmap Welbevinden Op School.


Eén werkmap: drie bouwstenen
Deel 1: Visietekst
Deze tekst beschrijft de visie die het ‘Samenwerkingsverband Welbevinden op School’ schraagt.

Deel 2: Het stappenplan
Het stappenplan wil scholen helpen werk maken van meer welbevinden. Het wil scholen helpen nadenken over de klas- en schoolwerking en initiatieven helpen plannen, uitvoeren en zo nodig bijsturen. Het bevat o.m. een analyse-instrument dat helpt beter zicht te krijgen op wat al gerealiseerd is en op mogelijke groeipunten.

Deel 3: ‘Welbevinden op School’-gids
Deze gids helpt scholen op zoek te gaan naar bekende en minder bekende (zorg)deskundigen, vormingsorganisaties of instanties. Uitgaande van haar eigen zorgvraag kan elke school op zoek gaan naar gepaste ondersteuning of hulp.


De ‘Welbevinden-op-school’-gids
Deze gids stelt organisaties voor die deel uitmaken van het ‘Samenwerkingsverband Welbevinden op School’. Het is de bedoeling dat je als school zelf bepaalt op wie je waarvoor een beroep wil doen. De gids biedt scholen de mogelijkheid oordeelkundig op zoek te gaan naar ondersteuning op maat.

Om de vraag van de scholen en het ondersteuningsaanbod binnen het samenwerkingsverband zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen, is gekozen voor een dubbele indeling:
- een indeling die steunt op de preventiepiramide;
- een alfabetische overzichtslijst van wie tot het samenwerkingsverband behoort.

2. De preventiepiramide zet ons op weg

Deze gids hanteert hetzelfde preventiekader als de visietekst (deel 1 van de werkmap) en het stappenplan (deel 2). Daardoor wordt het gemakkelijker om de vraag van jouw school af te stemmen op het bestaande ondersteuningsaanbod. De drempel van denken en analyseren naar doen wordt zo lager.

Hopelijk draagt die indeling ertoe bij dat ook jouw school sneller uitkomt bij haar vraag én bij ondersteuning die erop aansluit.

Vier actieniveaus

De preventiepiramide maakt een onderscheid tussen vier niveaus waarop scholen maatregelen of initiatieven kunnen nemen om het welbevinden te versterken of op peil te houden:
1. maatregelen of initiatieven die de bedoeling hebben het schoolklimaat te verbeteren of in stand te houden;
2. algemene preventiemaatregelen bedoeld om de draagkracht van kinderen, ouders, leerkrachten en de school te versterken;
3. specifieke preventiemaatregelen die mikken op welomschreven problemen en extra aandacht geven aan bepaalde doelgroepen;
4. curatieve of remediërende maatregelen die bedoeld zijn om bestaande moeilijkheden in de kiem te smoren of te helpen oplossen.

Tenslotte stippen we aan dat zich onderaan de piramide het ‘nulde’ niveau bevindt. Deze laag verschilt van de andere omdat ze geen interventies omvat. Ze verwijst naar alle beïnvloedende factoren vanuit de brede, maatschappelijke context. Het beleid biedt scholen bijvoorbeeld extra mogelijkheden en middelen om kansbedreigde kinderen extra ondersteuning te geven.

Functies van de preventiepiramide

Met de preventiepiramide kan je drie wegen uit. In de visietekst (deel 1van deze map) beschreven we die functies al. Daarom beperken we ons hier tot een beknopte heropfrissing.

Eerste functie: preventieve maatregelen inventariseren
Alle acties, initiatieven of ingrepen die deel uitmaken van het bestaande zorgbeleid en die bijdragen tot het welbevinden binnen de school kan je binnen de preventiepiramide een plaats geven. Zo verkrijg je een helder overzicht van wat er reeds gebeurt binnen je school. De piramide brengt je op het spoor van de betekenis en draagwijdte van nieuwe initiatieven.

Tweede functie: samenhang zichtbaar maken tussen alle gekozen maatregelen
De preventiepiramide laat toe alle maatregelen die bijdragen tot een grotere levenskwaliteit binnen de school te ordenen.

Derde functie: de blik verruimen en aansturen op keuzes
Elke laag of elk niveau van de preventiepiramide verdient onze aandacht. Het is van belang dat je als school aandacht schenkt aan alle interventieniveaus en je voortdurend blijft realiseren dat het de bedoeling is de leer – en leefkwaliteit binnen jouw school op een zo hoog mogelijk peil te houden.

Op zoek naar gerichte ondersteuning
Heb je (bijv. aan de hand van het werken met een instrument uit het stappenplan) een duidelijker kijk op je zorgvraag? Weet je op welk werkpunt je wenst in te gaan?
Dan komt het er op aan te bepalen welke maatregelen het meest geschikt zijn om dichter bij je doel te komen.

• Wil je de ouderbetrokkenheid versterken of wil je werken aan verbondenheid binnen het team? Dan is niveau 1 de juiste hefboom.
• Wil je initiatieven nemen om de teamcommunicatie en de onderlinge samenwerking te verbeteren? Ga dan op zoek bij niveau 2.
• Wil je de kinderen op een geanimeerde manier kennis laten nemen van het pestprobleem? Ben je op zoek naar een goed toneelstuk of gepast werkmateriaal?l Dan zoek je best onder niveau 3.
• Stel je vast dat leerkrachten nood hebben aan training of vorming om een bestaand probleem aan te pakken, dan situeert de vraag zich op niveau 4.

Een omvattend zorgbeleid
Afstemming en samenhang
Wil je werk maken van een omvattend zorgbeleid, met aandacht voor ieders welbevinden? Dan zul je er over moeten waken dat elk niveau in voldoende mate aan bod komt. Tegelijk dient toegekeken op een goede afstemming en samenhang tussen de niveaus. Dit doe je bijv. door telkens opnieuw te bekijken of een initiatief werkelijk bijdraagt tot het welbevinden binnen jouw school.

Mensen en structuren
De kans op succes vergroot als
• je aandacht schenkt aan de beleving en ontwikkeling van kinderen, leerkrachten en ouders
• en werk blijft maken van structurele maatregelen.
Dan voelt en ziet iedereen waar de klemtoon ligt en dat er werk wordt gemaakt van een omvattend beleid op langere termijn.

Meerwaarde van de preventiepiramide
De preventiepiramide laat toe een klare kijk te krijgen op alle initiatieven die bijdragen tot het welbevinden binnen jouw school of klas.
Met de piramide is het eenvoudiger om te achterhalen aan welk soort acties of initiatieven je voorrang kan geven. De indeling van de gids is trouwens zó, dat je snel uitkomt bij het aanbod waarop je als school zit te wachten. Om die reden hanteren we telkens dezelfde indeling (= de ‘lagen’ van de preventiepiramide).

Ondersteuningsaanbod van het Samenwerkingsverband Welbevinden op School
Organisaties waarop je een beroep kan doen.

Deze gids stelt organisaties voor die deel uitmaken van het ‘Samenwerkingsverband Welbevinden op School’.

Het gaat om de organisaties die vanaf het eerste moment bij de ontwikkeling van het WOS-project betrokken waren:
• Centrum voor ErvaringsGericht Onderwijs (CEGO) - Leuven
• Leefsleutels vzw - Mechelen
• Project Verbondenheid – Leuven
• Relatie-Studio - Centrum voor sociale en relationele competentie – Gent.
Later traden nog een aantal organisaties toe tot het samenwerkingsverband:
• Kreakatau – Korbeek-Dijle
• Art de Co – Knokke-Heist
• Centrum voor Maatschappelijke Gelijkheid en Jeugdwelzijn(CMGJ) – Genk
• De Sleutel - Gent
• De Tweeklank – Zonhoven
• Een verhaal op maat - Antwerpen
• LRV-producties – Hoeselt

Deze organisaties hebben de visietekst onderschreven en hebben zich bereid verklaard tot een effectieve en loyale samenwerking met de andere partners.